تبلیغات
علیرضا اسماعیل زاده - یک نوع ساز عجیب وغریب
علیرضا اسماعیل زاده
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
                                        ساز هنگ

سلانه، سازی است ابداعی، دارای دوازده سیم كه ساخت آن از روی   نمونه های قدیمی بربط فعلی صورت یافته و در دستان حسین علیزاده به اثر شنیداری سلانه منجر  شده است. صنعتگر هنرمند، آقای سیامك افشاری با الهام از تصاویر یك نمونه ساز زهی مضرابی و دسته بلند كه در اصل دارای سه سیم و سه گوشی بوده، موفق به ساخت این ساز گردیده است.

 

 

سلانه دارای شش سیم اصلی با قابلیت انگشت گذاری و شش سیم طنینی است كه بسیار شبیه به رباب امروزی است. با این تفاوت كه بر روی كاسه رباب پوست می كشند، ولی سلانه از صفحه ای چوبی همانند سه تار بهره می برد. وجود شش سیم اصلی، خود گویای افزایش گستره صوتی ساز نسبت به هم خانواده های خود یعنی تار و سه تار است و به ویژه صداهای بم كه در حال حاضر فقط از كاسه های بربط و تارباس بیرون می آید. گفتنی است شكل و شمایل سلانه چندان هم جدید نیست و شباهت ظاهری و باطنی آن به ساز موجود در غرب ایران یعنی دیوان غیرقابل انكار است. دیوان سیم های فرعی یا طنینی ندارد، اما گستره صدایی آن و همین طور اندازه كاسه و دسته اش بسیار نزدیك به سلانه است. تمام كوشش مبتكر این ساز در راستای نیل به اهداف زیر بوده است:

1- استفاده از واخوان ها جهت تقویت هارمونیك ها و حجم و تنوع بخشیدن به رنگ آمیزی صدای ساز.

2- امكان دستیابی به صداهای بم تر (از طریق اضافه كردن سیم های اصلی) به صورتی كه جنس و رنگ و حالت صدا ایرانی بماند. سازنده همچنین متذكر شده كه كوشش در جهت نیل به این اهداف و جست وجوی صداهای گمشده سلانه را به بار آورده است. تا اینجای كار وظیفه یك صنعتگر هنرمند به پایان می رسد و حال نوبت موسیقیدان است تا نقشی برای خود و همین طور نقشی برای سلانه تعریف كند و برای نخستین بار این مسئولیت بر دوش هنرمند نام آشنا، حسین علیزاده نشسته است. تكنوازی وی در دستگاه سه گاه و آوازهای بیات اصفهان، بیات كرد و افشاری، نغمه هایی هم آشنا و هم غریب به گوش می رساند. آشنا از این جهت كه فواصل نواخته شده چیزی متفاوت از موسیقی دستگاهی نیست و غریب از جهت صدادهی ساز چنان كه سازنده ساز و همین طور نوازنده آن بر این ویژگی اشاره داشته اند. شكی نیست سونوریته سلانه در شكل گیری شخصیت آن نقش اصلی را بازی می كند، اما بخشی از هویت این ساز نوپا در نحوه استفاده از آن پنهان است. علیزاده در توضیحات نوار با اشاره به كمی وسعت صدایی سازهای ایرانی به ویژه در نمونه ضبط های اواخر قاجاریه، قابلیت سلانه را در تولید صداهای بم مورد اشاره قرار می دهد. وی همچنین می گویداستفاده از سازهای سنتی در موسیقی دستگاهی، در سال های متمادی چه در تكنوازی و چه در همنوازی، رنگ و صداهای یكنواختی ایجاد كرده كه حتی اگر آثاری جدید به وسیله این سازها اجرا شود، به علت رنگ صداها و وسعت محدود آن ها تكراری جلوه می كند. موسیقی ایران طی سده اخیر همواره پذیرای سازهای جدید از نقاط مختلف جهان بوده است. آن دسته از سازهای میهمان كه با جنس موسیقی ایرانی و شیوه بیانش، سنخیت بیشتری داشتند، جایگاهی ثابت و قابل اعتنایی در پهنه موسیقی ایران برای خود كسب كرده اند، اما برخی دیگر به دلیل ناسازگاری یا كم سازگاری پس از مدتی به حاشیه رفتند. علاوه بر این خاستگاه سازهای مذكور نیز نقشی مهم در میزان پذیرش آن ها داشته است. برای مثال پیانو و بربت(عود)، كمتر از یكصد سال است كه وارد اركسترهای ایرانی شده اند، اما ملاحظه می كنیم بربت به خاطر ریشه دار بودنش در ایران باستان، هم اكنون حضوری به مراتب قوی تر از پیانو دارد. این كه سازهای تازه وارد در حال حاضر چه جایگاهی پیدا كرده اند، مسأله ای چندان قابل توجه نیست، در واقع پرسش اصلی اینجاست كه حضور میهمانان دور و نزدیك چه تأثیری بر پیشرفت موسیقی ایرانی داشته و یا خواهند داشت؟ به عبارتی، موسیقی ما از بابت این میزبانی، چه خیری دیده است تا بتواند متقابلا جایگاهی شایسته برای میهمانانش تدارك ببیند؟ نیم نگاهی گذرا به یكصد سال فعالیت اركستری با شركت سازهای ایرانی، نیمه ایرانی و غیر ایرانی به روشنی گویای حركت لاك پشتی موسیقی ایران به سوی تعالی است. نگاه توده وار موسیقیدان ایرانی به سازهای جدید، امكان رشد و باروری آن ها را سلب كرده و متقابلا آن ها نیز نتوانسته اند تحولی عمیق در موسیقی ایرانی ایجاد كنند. اغلب موسیقیدانان سده اخیر، توجهشان بیشتر معطوف به سونوریته یا رنگ صدایی سازهای مذكور بوده و از دیگر امكانات فنی آن ها غفلت كرده اند. به همین دلیل، ملاحظه می كنیم هر ساز تازه واردی، پس از اندك زمانی تبدیل به یك فضاپركن می شود. همان ملودی هایی را كه نی می نوازد، بربت (عود) و تارباس نیز نعل به نعل تقلید می كنند و این قصه در مورد خانواده ویلن، پیانو، قره نی، فلوت، رباب، دیوان، قانون، سنتور، كمانچه و تار هم تكرار می شود. حاصل این نوع نگاه، گروه نوازی است. همه با هم می نوازند، كوچك و بزرگ ندارد، زیرا نوع مشاركت، توده وار است. سازها سهمی كم و بیش برابر دارند و فقط صدای گروه اهمیت می یابد. با این اوصاف، ظهور سلانه، خود به خود نمی تواند تغییری ولو اندك در مسیر پیشرفت موسیقی ایرانی ایجاد كند. با همان نگاه سنتی، تازه می شود یكی از اعضای گروه همنواز كه صدایش به اجبار در صدای كل گروه خلاصه می گردد. بنابراین سلانه، هیچگاه شخصیت نمی یابد و به همین سیاق نمی تواند در ارتقای شخصیت موسیقی ایرانی نقشی بپذیرد. اگر اتفاقی كه برای نی در نینوا افتاد، برای سلانه هم بیفتد، می توان امیدوار بود كه موسیقی ما زاینده و پرورنده است و شایسته است در چنین فضایی، حضور سلانه و سلانه ها را جشن گرفت.

 





نوع مطلب :
برچسب ها : یک نوع ساز عجیب وغریب،
لینک های مرتبط :
alireza esmailzadeh
پنجشنبه 21 شهریور 1392
چهارشنبه 8 شهریور 1396 01:10 ق.ظ
Appreciate the recommendation. Let me try it out.
یکشنبه 5 شهریور 1396 08:26 ق.ظ
This information is priceless. When can I find out more?
شنبه 4 شهریور 1396 04:56 ب.ظ
Great beat ! I would like to apprentice while you amend your site,
how can i subscribe for a weblog web site? The account helped me a applicable deal.
I were a little bit familiar of this your broadcast provided vivid transparent idea
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:36 ب.ظ
Howdy! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured
I'd ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a
blog post or vice-versa? My website covers a lot of the same
subjects as yours and I think we could greatly benefit from each other.
If you happen to be interested feel free to shoot me an email.
I look forward to hearing from you! Fantastic blog by
the way!
شنبه 14 مرداد 1396 12:41 ق.ظ
When some one searches for his required thing, therefore he/she
needs to be available that in detail, so that thing is maintained over here.
جمعه 16 تیر 1396 11:27 ب.ظ
Thanks for finally talking about >علیرضا اسماعیل زاده - یک نوع ساز عجیب وغریب <Liked it!
سه شنبه 2 خرداد 1396 03:37 ب.ظ
This text is worth everyone's attention. Where can I find out more?
دوشنبه 4 اردیبهشت 1396 01:33 ق.ظ
Very quickly this web page will be famous among all blog users, due to it's nice articles
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی